Lưu học sinh “cầu cứu” Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân

Trước tình hình đồng đô la Mỹ trượt giá so với đồng Euro, nhiều lưu học sinh (LHS) Việt Nam đang học tập ở các nước trên thế giới theo đề án 322 lại một lần nữa phải lên tiếng vì mức sinh hoạt phí (SHP) hiện tại. Trong một bức thư gửi Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân trên Diễn đàn giáo dục ( www.edu.net.vn ) có tựa đề “Thư gửi Bộ trường Bộ GD-ĐT của LHS 322”, một LHS có nickname dhs322 đã đại diện hàng nghìn LHS Việt Nam trên toàn thế giới bộc bạch những bức xúc cùng  những khó khăn và tâm nguyện của mình với hi vọng sẽ được Bộ trưởng hồi âm. Dân trí xin đăng tải toàn bộ bức thư này: “ Thưa Bộ trưởng, Như đầu đề của bức thư này, đây không phải là một đơn kiến nghị tập thể của LHS mà chỉ là sự chia sẻ của LHS với Bộ trưởng về những bức xúc mà anh chị em LHS 322 trên toàn thế giới phải chịu đựng trong thời gian hơn 3,5 năm qua. Hẳn Bộ trưởng còn nhớ, tháng 7/2004, anh chị em LHS 322 trên toàn thế giới được điều chỉnh tăng SHP lần đầu tiên kể từ khi đề án này đi vào hoạt động từ năm 2000-2001. Lý do chính dẫn đến sự điều chỉnh của lần đó là do, mức SHP mà Dự án cấp không đủ trang trải cho học tập và sinh hoạt. Sau khi có ý kiến của nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải, Bộ Tài chính và Bộ GD&ĐT đã điều chỉnh cho LHS. Theo đó, mức điều chỉnh theo từng nước là:

• - Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Vương quốc Anh: 860 USD/tháng.
• - Châu Âu: 740 USD/tháng.
• - Trung Quốc: 320 USD/tháng.
• - LB Nga, Belarus, Ucraina, Thái Lan: 270 USD/tháng.
• - Australia: 620 USD/tháng.

Thưa Bộ trưởng, Hơn 3 năm qua, mức SHP cấp từ tháng 7/2004 kia hiện đã không còn phù hợp với thực tiễn giá cả tăng vù vù đến mức chóng mặt của: tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền đi lại…vì không có quốc gia nào có được tốc độ tăng trưởng đều và ổn định như Việt Nam. Và hiện nay, như một tổng kết mới đây từ LHS 322 trên toàn thế giới, mức SHP của LHS 322 được nhận hiện đã thấp hơn cả thời điểm điều chỉnh tháng 7/2004. Cụ thể là:

… Thưa Bộ trưởng Vẫn biết là đất nước ta còn nghèo, nhiều nơi mà Bộ trưởng có dịp “vi hành” còn rất khó khăn. Nhưng với tình cảnh cấp SHP như hiện nay, LHS 322 trên toàn thế giới cảm thấy rất khó khăn và không thể yên tâm học tập được. Còn nhớ, đầu năm nay, khi có ý kiến của Văn phòng Chính phủ và “lời hứa” sẽ xem xét tăng SHP của các thành viên BĐH Đề án từ 8-15% để bù đắp trượt giá (xin nhấn mạnh điều này, vì LHS 322 chưa yêu cầu được tăng SHP), anh chị em LHS 322 đã tích cực động viên nhau chờ đợi, chịu khó vay mượn để tồn tại. Tuy nhiên, gần 1 năm qua đi, tình hình chẳng sang sủa gì.

Thưa Bộ trưởng Nhiều anh chị em LHS 322 nói rằng, tại sao cùng cử người đi học, cách làm của Dự án 300 thuộc Uỷ ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh lại năng động như thế: cấp đủ tiền của người đi học, cấp tiền mua sách mỗi năm… Sau này, hỏi ra mới biết, Bộ trưởng khi đó đang làm lãnh đạo của UBND TP là một trong những người chắp bút cho đề án này.

Thưa Bộ trưởng, Mục đích của đề án là đào tạo ra các cán bộ khoa học kỹ thuật mà trong tương lai, được kỳ vọng là các nhà lãnh đạo của đất nước trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhưng thử hỏi, liệu với mức SHP cấp thấp hơn cả thời điểm tháng 7/2004 như hiện nay, các LHS 322 có yên tâm để học tập hay không? Thực tế của quá trình cứ người đi đào tạo tại Liên Xô (Nga) và các nước Đông Âu những năm 1990 cho thấy, khi LHS không có đủ tiền chi phí cho sinh hoạt hàng ngày, họ sẽ phải tự tồn tại bằng nhiều hình thức, mà trong đó, kiếm bất kỳ việc gì để làm thêm hay đi buôn hàng… Nhưng sau đó, chúng ta phải trả giá bằng cả một thế hệ (cho dù không phải là hầu hết ai cũng như vậy). Tình trạng này đang có dấu hiệu lặp lại với LHS 322 của những năm đầu thế kỷ 21, khi mà, tiền SHP cấp không đủ ăn, được học tại các nước tư bản mà chỉ cần chịu khó đi rửa bát, cọ toa lét, làm bồi bàn, đứng bán hàng hoa quả ngoài chợ, bán thịt… cũng có thể kiếm tiền để bù đắp chi phí thiếu hụt do SHP hiện nay gây ra.

Thưa Bộ Trưởng, Điều quan trọng là chúng ta sẽ thu hút được gì từ thế hệ được đánh giá là “đội ngũ cán bộ KHKT tương lai này”; khi mà thời gian của họ, thay vì học tập, nghiên cứu thì lại đi làm thêm, kiếm tiền trang trải sinh hoạt đắt đỏ tại các nước. Không phủ nhận đi làm thêm là đáng quý, tự hào, nhưng giá như SHP cấp đủ trang trải các chi phí và bù đắp trượt giá sinh hoạt thì các LHS thay vì đi làm thêm, sẽ cố gắng học tập, nghiên cứu để “rửa” đi cái hổ thẹn rằng, một đất nước có hàng vài nghìn Giáo sư, hàng chục nghìn Tiến sĩ, nhưng chỉ có 200-300 bài báo khoa học được công bố hàng năm với quốc tế và sự “vật vã” trong việc đi tìm một mô hình “Đại học đẳng cấp quốc tế” ngay tại trong nước.

Thưa Bộ Trưởng LHS 322 chúng tôi mong rằng, Bộ Trưởng với tư cách là tư lệnh của Ngành, là Giáo sự kinh tế học sẽ phản ánh ý kiến và niềm mong mỏi đựơc tăng SHP lên Chính phủ. Chúng tôi mong muốn chỉ hai điều đơn giản:

• - Tăng SHP để bù đắp trượt giá sinh hoạt và nếu có thể, đủ cho LHS yên tâm học tập và nghiên cứu;
• - Xin được lĩnh đồng tiền bản tệ như là một công cụ thanh toán ổn định nhất mà không phải phục thuộc vào nền Kinh tế Mỹ vốn quá mất ổn định như thời gian qua”.

N.H

( Nguồn: Website Bộ GD-ĐT)